‘Zeg het zoals het is, maar doe het liefdevol’

Tekst Naomi van Esschoten | 23 september 2026 | Leestijd: 10 minuten

Een strakke balie, een team professionals en afspraken maken via de mail. Dat is de trend: tandartspraktijken worden groter, afspraken lopen vaker digitaal en vaak werkt er niet meer één tandarts met een assistent, maar een heel team van professionals. ‘Dat zorgt tegelijkertijd voor afstand’, zegt Corrie Broks. ‘Want juist de kleine, ‘gezellige’, praktijk zorgde ook voor de vertrouwensband met de tandarts of mondzorgprofessional. Ook onderling was het makkelijker om elkaar aan te spreken.’

Het advies van Corrie lijkt zo makkelijk: zeg de dingen zoals ze zijn en doe dat liefdevol. Maar in de praktijk is dat een stuk ingewikkelder, merkten ze al snel in de voorbereiding van hun theatervoorstelling. ‘Dat hebben we wel gehoord van de tandarts-, preventie- en orthodontieassistenten die wij hebben gesproken over waar het schuurt. We voeren de hele dag gesprekken, maar zeggen lang niet altijd wat we werkelijk bedoelen.’

Verdienmodel

De redenen daarvoor lopen uiteen. ‘Wat we wel veel hoorden, was de achterdocht van de patiënt’, schetst Madeleine. ‘In nieuwe, grotere praktijken wordt bijvoorbeeld opeens elk halfjaar een foto van het gebit gemaakt.’ Corrie vult aan: ‘Het is hetzelfde als bij de kapper: sommige mensen reageren een beetje allergisch als de kapper een speciale shampoo of conditioner adviseert: ze denken dat er een verdienmodel achter zit.’ Madeleine: ‘Als je ook steeds een andere tandarts voor je hebt in plaats van iemand die je al jaren kent, neem je minder snel advies aan van de assistent over poetsen of interdentaal reinigen. Ook al is het goed bedoeld.’

Ook een groter team kan de communicatie bemoeilijken. ‘Want tegen een directe collega zeggen dat iets je dwarszit is al spannend. Een tandarts aanspreken kan nog een stap moeilijker zijn. ‘Daar zit toch hiërarchie’, merkt Madeleine. ‘Zeker voor een jonge assistent kan de gedachte ‘wie ben ik om daar iets van te zeggen?’, behoorlijk in de weg zitten’. Terwijl assistenten volwaardige professionals zijn, vindt Corrie. ‘Vergeet ook niet dat de tandarts ook niet zonder assistent kan. Je hebt elkaar nodig. Dat betekent dat je elkaar ook mag aanspreken.’

Geen botte bijl

De manier waarop je iets zegt, kan een groot verschil maken. Madeleine: ‘In plaats van alleen te vertellen wat iemand moet doen, kun je bijvoorbeeld bespreken wat een bepaalde keuze op langere termijn voor het gebit betekent. ‘Dat hoeft niet met de botte bijl, maar de waarheid vanuit het hart leidt vaak wel tot een eerlijk gesprek. We zouden vaker mogen durven zeggen hoe het zit’, verzucht Corrie. ‘Je zou tegen een patiënt kunnen zeggen: waar denkt u dat u staat met uw gebit over 5 of 10 jaar als u het op deze manier onderhoudt? Zo blijft er ook ruimte voor de eigen keuze van de patiënt.’

Maar hoe pak je dan het gesprek met die ene collega, tandarts of leidinggevende aan? ‘Op dezelfde manier’, zegt Corrie. ‘Begin met je gevoel te benoemen. ‘Zeg bijvoorbeeld: we moeten even praten. Er zit me iets dwars en ik vind het moeilijk om dit te zeggen.’ Daarmee hoeft een gesprek nog niet meteen comfortabel te worden, maar je maakt wel bespreekbaar wat anders onder de oppervlakte blijft doorsudderen.’

Op het podium

Het theater is de perfecte plek om communicatie op een veilige manier te oefenen. Madeleine: ‘Dankzij de interviews die we vooraf hebben gedaan, horen we wat er speelt. Wij laten aan de hand van Tonny en Tiny herkenbare situaties zien waarin communicatie schuurt. Natuurlijk met veel humor. En we vertellen niet hoe het moet: deelnemers mogen zelf aan de slag met wat ze zien gebeuren en hoe het anders zou kunnen.’ Corrie: ‘We hopen iedereen aan het denken te zetten. Als de volgende dag één assistent de stoute schoenen aantrekt en tegen die collega of tandarts zegt: ‘Kunnen we het hier eens over hebben?’, zijn wij al tevreden.’